Dünyanın gözü Çin-ABD liderleri görüşmesinde

CGTN Muhabirir Chen Tingyao'nun haberine göre, bu, ABD Başkanı’nın 9 yıl aradan sonra Çin’e yapacağı ilk ziyaret olacak. Dünya çapında yoğun ilgi gören ziyaret kapsamında iki liderin, ikili ilişkiler ile dünya barışı ve kalkınmasını ilgilendiren önemli konularda derinlemesine görüş alışverişinde bulunması bekleniyor.

Günümüz dünyasının en önemli ikili ilişkilerinden biri olan Çin-ABD ilişkilerinin istikrarlı olup olmaması, dünya istikrarının korunmasını doğrudan etkiliyor.

Çin-ABD ilişkilerinde liderler düzeyindeki temaslar, uzun süredir ikili ilişkilerin seyrini belirleyen temel unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Trump’ın yeniden ABD Başkanı seçilmesinden bu yana Çin ve ABD liderleri 7 önemli temas gerçekleştirdi. Bu temaslar, ikili ilişkilerin genel olarak istikrarlı bir çizgide ilerlemesine katkı sağladı. Yüzyılda nadir görülen değişimlerin tarihte hiç olmadığı kadar hızlandığı ve uluslararası durumun karmaşıklaştığı günümüzde, Çin-ABD liderleri görüşmesi dünyaya istikrar mesajı veriyor.

Şunu vurgulamak gerekir ki, Çin-ABD ilişkileri gemisinin istikrarlı şekilde yol alabilmesinin en kritik unsuru, Taiwan konusunun doğru biçimde ele alınmasıdır. Bu konu, Çin-ABD ilişkilerinin en önemli meselesi ve ikili ilişkilerdeki en büyük risk unsuru olarak değerlendiriliyor.

Dünyanın en büyük iki ekonomisi konumundaki Çin ve ABD, küresel ekonomide belirleyici bir ağırlığa sahip. İki ülkenin toplam ekonomik büyüklüğü dünya ekonomisinin üçte birinden fazlasını oluştururken, mal ticareti hacimleri de dünya toplamının yaklaşık beşte birine denk geliyor. Uluslararası toplum, ekonomik ve ticari iş birliğinin Çin-ABD ilişkilerinde istikrar sağlayıcı ve itici güç olmayı sürdürmesini ve dünya ekonomisine güven kazandırmasını bekliyor.

Lider diplomasisinin yönlendirmesiyle Çin ve ABD, 2025 yılından bu yana ekonomi ve ticaret alanlarında çok turlu üst düzey istişareler gerçekleştirdi ve bir dizi olumlu sonuca ulaştı. Çin'deki Amerikan Ticaret Odası tarafından ocak ayında yayımlanan anket sonuçları, ankete katılan ABD sermayeli şirketlerin yaklaşık yüzde 60'ının Çin'deki yatırımlarını artırmayı planladığını göstermektedir. ABD basınında yer alan haberlere göre, çok sayıda ABD’li şirketin üst düzey yöneticisi de Trump’a Çin ziyaretinde eşlik edecek. Birleşmiş Milletler Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Farhan Haq ise kısa süre önce yaptığı açıklamada, Çin ve ABD’nin küresel ekonomide önemli rol oynadığını ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkilerin küresel ekonomi üzerinde belirgin etkiye sahip olduğunu ifade etti.

Jeopolitik çatışmalar, yapay zeka güvenliğine ilişkin riskler, derinleşen iklim krizi ve enerji arzındaki sıkıntılar, küresel gündemin başlıca sorunları arasında yer alıyor. Bu koşullarda Çin ve ABD’nin, büyük ülkeler olarak ortak sorumluluk üstlenmesi, iki ülkenin ve dünyanın yararına somut, olumlu adımlar atması bekleniyor. New York Times köşe yazarı Thomas L. Friedman da kısa süre önce kaleme aldığı makalede, yapay zeka güvenliği alanındaki zorluklarla başa çıkmak için Çin ve ABD’nin birlikte hareket etmesi çağrısında bulundu.

2026 yılı hem Çin hem de ABD açısından özel önem taşıyor. Çin’de 15. Beş Yıllık Plan’ın başlangıç yılı olan 2026’da, ABD kuruluşunun 250. yıl dönümü kutlanacak. Bu kritik dönemde yapılacak iki lider görüşmesi, geçmişe yönelik bir değerlendirme niteliği taşımanın yanı sıra geleceğe dönük yeni sürecin başlangıç noktası olarak görülüyor.

Dünya, Çin ve ABD’nin kalkınmasına ve ortak refahına yetecek kadar büyüktür. Çin ve ABD liderleri arasındaki görüşmenin, ikili ilişkilerin istikrarlı şekilde gelişmesine katkı sağlamayı sürdürmesi ve çalkantılı dünyaya değerli bir istikrar ile öngörülebilirlik kazandırması bekleniyor.